Eski Eserler ve Müzeler Dairesi’nin en önemli sorumluluğu kültür mirasına sahip çıkmak, korumak, geleceğe ışık tutacak şekilde sürekliliğini sağlamaktır. Bu sorumluluk bilinciyle çalışmalarımızı sürdürüyoruz ve sürdürmeye devam edeceğiz.
MASDER’in düzenlediği daire müdürünün katıldığı “Cumartesi Söyleşileri”nde kültürel miras bilinci taşıyan insanlarımız tarafından gündeme getirilen tarihi cenaze arabası konusu gerekli girişimler yapılarak çözüme ulaşmıştır.
Vakıflar İdaresine ait olan, Lala Mustafa Paşa Camii (St. Nicholas Katedrali) uzantısında yer alan ve 1950’li yıllara kadar kullanıldığı bilinen tarihi cenaze arabası Vakıflar İdaresi ile Eski Eserler ve Müzeler Dairesi işbirliği ile bulunduğu yerden alınarak gerekli teçhizatın bulunduğu Eski Eserler ve Müzeler Dairesinin Kültür Varlıklarını Koruma-Onarım Merkezi’ne getirilmiştir. Burada öngörülen süre içerisinde bakım-onarım ve koruma işlemlerinden geçirilmiştir.
Sürecin maddi boyutu Vakıflar İdaresince karşılanmış, Eski Eserler ve Müzeler Dairesinin Kültür Varlıklarını Koruma-Onarım Merkezi ekibi, bu değer karşısında orijinaline sadık kalarak, minimum müdahale, önleyici tedbirlerin alınması, belirli malzeme ve yöntem esasları çerçevesinde büyük bir titizlik ve özveriyle çalışmış ve bakımı tamamlanarak cenaze arabası ait olduğu yere yerleştirilmiştir.
ESERİN MEVCUT DURUMU
Tek parça olarak günümüze ulaşmış, metal, ahşap ve tekstil malzemeden oluşan arabada zamana ve açık alanda sergileme koşullarına bağlı olarak, kir tabakası, yıpranma, çürüme, paslanma ve böceklenme gibi bozulmalar mevcuttu.
UYGULANAN İŞLEMLER
Mekanik temizliği yapılan araba, izole edilerek böceklenmeden arındırılmak adına ilaçlanmıştır. İlaçlamanın ardından arabanın öz dokusuna sadık kalınarak koruma ve onarım işlemlerine geçilmiştir. Arabanın metal kısmını kaplayan ve özgünlüğüne ters düşen siyah renkli yağlı boyalar temizlenmiş, ancak ahşap kısma sürülen boyaların temizlenmesi, yüzeyde çok fazla stres ve tahribata yol açacağından, boya tabakasının kaldırılmaması kararı alınmıştır. Süreç içinde ahşap yüzeye uygulanan boya katmanları, arabanın iç kısmından izlenmektedir.
Ahşap yüzeydeki bir diğer sorun olan böceklenmeye bağlı oluşmuş delikler, ahşaba uygun macun dolgusu ile giderilmiş ve yüzeyde bütünlük sağlanmıştır.
Pirinç malzemeli tekerlek göbeklerinin de gerekli görülen temizliği yapılmış ve özüne döndürülmüştür. Arabanın kullanımı sırasında dayanıklılık, sarsıntıyı azaltmak, aşınmayı önlemek, sessiz kullanım ve kaymayı önlemek amacıyla tekerlekleri kaplayan kauçuk malzeme, kullanıma bağlı izler taşıdığından müdahale edilmemiş ancak mevcut durumu sağlamlaştırılmıştır. Arabanın iç tavan yüzeyini kaplayan örtü, orijinal kullanımındaki malzemenin niteliğine bağlı kalınarak yenilenmiştir. Onarım işlemi tamamlanan arabanın yüzeyine, sergileneceği alan bağlamında korunması ve çevresel şartlara dayanması açısından, ahşap koruyucu ve korozyon önleyici sürülerek uygulanarak işlemler tamamlanmıştır.
Her zaman imkanlarımız ölçüsünde vaktinde ve olması gerektiği gibi işlerimizi yapmaya devam edeceğiz.